DaiCuc.comĐại Cục
Đại cục trong công việc

Việc quan trọng và việc gấp: chọn việc theo đại cục khi bàn làm việc luôn ngập

Việc gấp luôn đòi trước, việc quan trọng thì im lặng chờ. Cách phân biệt hai loại, giành lại thế chủ động như tranh tiên trên bàn cờ và sắp lại một tuần làm việc.

A Vietnamese office worker seen from behind arranging blank paper cards into two piles on a wooden desk near a window in Hai Phong, soft morning light, over-the-shoulder shot

Việc gấp là việc có người đứng chờ; việc quan trọng là việc quyết định bạn ở đâu sau sáu tháng. Nhìn theo đại cục, mỗi ngày phải có một khoảng giờ dành cho việc quan trọng trước khi việc gấp chiếm hết, nếu không bạn sẽ bận suốt năm mà vị trí không đổi.

Trên bàn cờ tướng có một cảnh quen: một bên cứ bị đối phương dọa quân, dọa tướng, nước nào cũng phải đi để đỡ. Đỡ được hết mà vẫn thua, vì suốt ván không đi được nước nào của mình. Ngoài văn phòng, việc gấp chính là những nước dọa đó. Bài này giúp bạn tách hai loại việc, đặt việc quan trọng vào lịch như một nước đi có chủ đích, và kiểm lại sau mỗi tuần xem mình đang cầm thế hay đang bị dắt.

Vì sao việc gấp lúc nào cũng thắng việc quan trọng

Việc gấp có ba lợi thế mà việc quan trọng không có. Nó có người hỏi: sếp nhắn, khách gọi, đồng nghiệp đứng cạnh bàn. Nó có hạn rõ: trước 11 giờ, trong chiều nay. Và làm xong nó cho cảm giác xong ngay, gạch được một dòng. Việc quan trọng thì ngược lại: không ai hỏi tới, hạn mơ hồ kiểu "quý sau", làm một buổi chưa thấy gì.

Lấy ví dụ chị Thu, chuyên viên kế hoạch ở một công ty phân phối vật liệu tại Hải Phòng. Việc quan trọng nhất năm của chị là dựng lại cách dự báo hàng tồn kho, vì kho đang ôm hàng chậm bán. Nhưng mỗi sáng chị mở máy là có mười mấy tin nhắn hỏi số liệu, đơn hàng lệch, báo cáo cần sửa. Ba tháng trôi qua, việc dự báo vẫn nằm ở dòng cuối danh sách. Cuối quý, giám đốc hỏi vì sao hàng tồn chưa giảm, và chị nhận ra mình bận suốt mà không trả lời được câu đó. Chị không lười, chị chỉ luôn chọn việc có người chờ. Đó là cơ chế chứ không phải tính cách, nên muốn sửa phải đổi cơ chế: cho việc quan trọng một chỗ đứng cố định trong ngày trước khi việc gấp kịp chiếm.

Cách đọc từ bàn cờ: người bị dọa liên tục đã mất quyền chủ động

Người chơi cờ có kinh nghiệm hay nói về chữ "tiên": bên nào đang buộc đối phương phải đáp lại là bên cầm tiên. Bên mất tiên không hẳn thua ngay, nhưng mỗi nước của họ là nước đỡ, không phải nước xây. Người giỏi khi bị dọa sẽ tìm cách đỡ mà đồng thời làm được việc của mình, ví dụ vừa che vừa đưa thêm một quân ra vị trí tốt. Còn người yếu thì đỡ thuần túy, hết nước này tới nước khác.

Đem vào công việc, đây là cách đọc chứ không phải luật: mỗi việc gấp bạn xử lý là một nước đỡ. Không đỡ thì mất quân thật, nên vẫn phải làm. Nhưng có hai câu hỏi giúp bạn lấy lại tiên. Thứ nhất, việc gấp này có lặp lại không? Nếu tuần nào cũng có người hỏi cùng một số liệu, một bảng tổng hợp tự cập nhật sẽ chặn luôn hàng chục nước dọa về sau. Thứ hai, có cách nào xử lý việc gấp mà đồng thời tiến việc lớn không? Khi phải giải thích vì sao đơn lệch, chị Thu có thể ghi lại nguyên nhân vào một tệp chung, sau ba tuần chính tệp đó thành dữ liệu đầu vào cho mô hình dự báo.

Một điều nữa từ bàn cờ: người cầm tiên không đi nhanh hơn, họ đi có hướng hơn. Bạn không cần làm nhiều việc hơn để lấy lại thế, chỉ cần mỗi ngày có một nước đi của chính mình. Một buổi sáng dành cho việc lớn, dù chỉ chín mươi phút, đã đổi tính chất cả ngày từ đỡ đòn sang xây thế.

Bảng bốn ô: mỗi loại việc nên xử lý ra sao

Chia việc theo hai trục gấp và quan trọng đã cũ, nhưng chỗ người ta hay bỏ qua là cột "cách xử lý". Biết việc thuộc ô nào mà không đổi cách làm thì vô ích. Bảng dưới lấy từ danh sách việc thật của chị Thu trong một tuần.

Loại việcVí dụ của chị ThuCách xử lýDấu hiệu đang làm sai
Gấp và quan trọngĐơn hàng lớn lệch số lượng, khách sắp nhậnLàm ngay, làm kỹ, rút nguyên nhân sauTuần nào cũng có loại này, nghĩa là việc quan trọng bị bỏ quá lâu
Quan trọng, không gấpDựng lại cách dự báo tồn khoĐặt giờ cố định trong lịch, bảo vệ như cuộc họpBa tuần liền không có buổi nào cho nó
Gấp, không quan trọngSửa định dạng báo cáo theo ý một phòng khácLàm nhanh ở mức đủ, gom vào một khung giờ, hoặc nhờ người khácLàm cầu kỳ như việc lớn
Không gấp, không quan trọngDọn lại thư mục chung cho đẹpĐể vào lúc năng lượng thấp hoặc bỏLàm nó để né việc khó

Điều đáng chú ý là ô thứ nhất. Người ta thường nghĩ nó là ô tự nhiên, nhưng phần lớn việc vừa gấp vừa quan trọng sinh ra từ việc quan trọng bị để quá hạn. Kho tồn hàng chậm bán thành khủng hoảng chính vì không ai dựng dự báo từ sớm.

Ba câu hỏi để biết việc nào thật sự quan trọng

Quan trọng là chữ ai cũng dùng nên rất dễ bị lạm. Một việc sếp nói là quan trọng chưa chắc quan trọng với đại cục của bạn hay của phòng. Trước khi xếp việc vào ô quan trọng, bạn tự hỏi ba câu sau, trả lời bằng một câu ngắn, không phải bằng cảm giác.

  • Sáu tháng nữa, nếu việc này không ai làm, chuyện gì xảy ra? Nếu câu trả lời là "chẳng sao", việc đó không quan trọng dù đang có người hối.
  • Việc này có làm cho những việc khác dễ đi hoặc biến mất không? Việc tạo đòn bẩy, như dựng một quy trình hay một mẫu, thường quan trọng hơn việc chỉ xong một lần.
  • Việc này có nằm trên đường đi tới mục tiêu năm của phòng không? Nếu bạn không nối được nó với một mục tiêu đã thống nhất, hãy hỏi lại người giao trước khi dồn sức.
  • Chỉ mình làm được, hay ai cũng làm được? Câu phụ này giúp bạn biết việc nào nên giữ, việc nào nên chuyển.

Với chị Thu, dự báo tồn kho qua cả ba câu: sáu tháng nữa kho vẫn ôm hàng, nó làm giảm hẳn số câu hỏi về đơn lệch, và nó nằm thẳng trên mục tiêu giảm hàng tồn của công ty.

Sắp lại một tuần làm việc theo đại cục

Đây là cách chị Thu làm lại lịch của mình, không cần phần mềm gì đặc biệt. Bạn có thể bắt chước nguyên văn trong hai tuần đầu rồi chỉnh theo nhịp riêng.

  1. Chiều thứ Sáu, viết ra một việc quan trọng duy nhất của tuần sau, cụ thể tới mức biết lúc nào xong, ví dụ "làm xong bảng phân nhóm 200 mã hàng theo tốc độ bán".
  2. Đặt ba buổi chín mươi phút vào sáng thứ Hai, thứ Tư, thứ Năm cho việc đó, ghi vào lịch chung để đồng nghiệp thấy bạn bận.
  3. Trong các buổi đó, tắt thông báo tin nhắn, đặt câu trả lời tự động hẹn phản hồi sau 10 giờ.
  4. Gom việc gấp nhỏ vào hai khung: 10 giờ đến 11 giờ và 15 giờ đến 16 giờ. Việc nào tới ngoài khung thì ghi lại, trừ khi đúng là cháy nhà.
  5. Mỗi việc gấp lặp lại lần thứ ba trong tháng, ghi tên nó vào danh sách "cần chặn tận gốc".
  6. Chiều thứ Sáu, mở lại: việc quan trọng có tiến không, buổi nào bị mất, vì sao.

Cái không cần làm: không cần chia màu cho từng loại việc, không cần ứng dụng quản lý mới. Cái quyết định là ba buổi được bảo vệ. Sau tuần thứ ba, chị Thu thấy số tin nhắn hỏi số liệu giảm, vì chị đã làm một bảng tồn kho ai cũng tự tra được.

Những chỗ hay sai khi cố ưu tiên việc quan trọng

Đặt việc quan trọng vào cuối ngày. Lúc đó đầu óc đã cạn, việc gấp đã ăn hết thời gian. Việc cần suy nghĩ sâu nên đặt vào giờ đầu, khi bạn còn tỉnh và chưa ai kịp hỏi.

Viết việc quan trọng quá to. "Cải thiện dự báo tồn kho" không phải việc của tuần, đó là việc của quý. Việc của tuần phải nhỏ tới mức một buổi có thể tiến được một đoạn thấy rõ.

Coi mọi việc sếp giao là gấp và quan trọng. Nhiều khi sếp nhắn vội nhưng không cần trong một giờ. Hỏi lại một câu "anh cần trước mấy giờ?" thường giải phóng được nửa buổi.

Tự hào vì trả lời tin nhắn nhanh. Trả lời nhanh là đức tính tốt cho việc gấp, nhưng nếu nó là thước đo duy nhất bạn dùng cho mình, bạn đang chấm điểm mình theo nước đỡ.

Bỏ hẳn việc gấp để giữ việc lớn. Đi quá tay cũng hỏng: đồng nghiệp mất tin vì bạn biến mất. Đại cục gồm cả quan hệ, nên việc gấp vẫn phải xử lý, chỉ là theo khung giờ.

Tự kiểm cuối tuần: bạn đang cầm thế hay bị dắt

Mười phút chiều thứ Sáu là đủ. Trả lời thật lòng, không ai chấm. Mục đích là thấy xu hướng qua nhiều tuần, không phải phán xét một tuần.

  • Tuần này có bao nhiêu buổi được dành trọn cho việc quan trọng? Dưới hai buổi là tín hiệu đỏ.
  • Việc gấp nào xuất hiện lại từ tuần trước? Nó có trong danh sách "cần chặn tận gốc" chưa?
  • Có việc nào gấp và quan trọng mà nguyên nhân là việc quan trọng bị trì hoãn trước đó không?
  • Bạn đã từ chối hoặc hoãn được việc gì không cần làm? Nếu không có gì, có thể bạn đang nhận hết.
  • Nếu tuần sau chỉ làm được một việc, đó là việc gì? Viết nó ra trước khi tắt máy.

Sau một tháng ghi như vậy, bạn sẽ thấy rõ mình mất tiên ở đâu: thường là một hai nguồn việc gấp cố định, như một nhóm chat hay một báo cáo hằng ngày. Xử lý được nguồn đó, cả tháng của bạn đổi khác.

Câu hỏi thường gặp

Nếu sếp liên tục giao việc gấp thì làm sao giữ được giờ cho việc quan trọng?

Bạn đưa danh sách việc của tuần cho sếp xem và hỏi sếp chọn thứ tự. Khi sếp thấy việc dự báo tồn kho đang bị đẩy lùi vì các việc nhỏ, phần lớn sẽ tự điều chỉnh hoặc giao bớt cho người khác.

Việc quan trọng của mình không ai kiểm tra, làm sao có động lực làm đều?

Tạo một mốc người khác nhìn thấy, ví dụ hẹn trình bày bản nháp với trưởng phòng vào cuối tháng. Có người chờ, việc quan trọng có thêm sức kéo mà việc gấp vốn có sẵn.

Ba buổi chín mươi phút mỗi tuần có quá ít không?

Với người làm văn phòng bị gián đoạn nhiều, ba buổi được bảo vệ đã là bước lớn. Khi giữ đều được hai tuần, bạn có thể thêm buổi thứ tư, nhưng đừng bắt đầu bằng lịch quá tham rồi bỏ giữa chừng.

Làm sao biết một việc gấp là cháy nhà thật hay chỉ là người khác nóng ruột?

Hỏi xem nếu xử lý sau một giờ thì thiệt hại cụ thể là gì. Nếu không ai nói được thiệt hại, đó là sự nóng ruột, có thể đưa vào khung giờ xử lý việc gấp gần nhất.

Người mới đi làm có nên áp dụng cách này không?

Có, nhưng nhẹ hơn. Người mới cần thời gian làm việc gấp để học hỏi và tạo tin cậy, nên bắt đầu với một buổi mỗi tuần cho việc quan trọng, ví dụ học kỹ phần mềm hay quy trình cốt lõi của phòng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138